ABD Yüksek Mahkemesi'nden Tarihi Karar: Doğumla Vatandaşlık Hakkı Masada

ABD hukuk sisteminin en üst mercii olan Yüksek Mahkeme, ülkenin uzun yıllardır uyguladığı 'doğumla vatandaşlık' (jus soli) ilkesini temelden sarsabilecek kritik bir dosyayı karara bağlıyor. Eski Başkan Donald Trump'ın ikinci döneminin ilk gününde imzaladığı başkanlık kararnamesi, ABD topraklarında doğan ancak ebeveynleri vatandaş olmayan çocukların otomatik olarak vatandaşlık hakkı kazanmasını engellemeyi amaçlıyordu. Söz konusu düzenleme, anayasanın 14. maddesinin yeniden yorumlanması gerektiğini savunan muhafazakâr kanat ile yerleşik hukuki teamülleri korumak isteyen liberal kanat arasında derin bir çatışmaya neden olmuştu. Mahkeme binası önünde toplanan hukukçular ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri, çıkacak kararın sadece göçmenlik politikalarını değil, aynı zamanda ABD Anayasası'nın temel taşlarından biri olan vatandaşlık tanımını da kalıcı olarak değiştirebileceğine dikkat çekiyor. Hükümet kanadı, bu kararnamenin 'doğum turizmi' olarak adlandırılan uygulamaları durdurmak ve ulusal güvenlik çıkarlarını korumak için gerekli olduğunu savunurken; insan hakları savunucuları, kararın anayasaya aykırı olduğunu ve milyonlarca kişiyi vatansız bırakma riski taşıdığını belirtiyor. Kararın açıklanmasıyla birlikte, ABD'deki göçmenlik yasalarında köklü bir revizyonun kapısı aralanabilir veya mevcut hukuki statü korunarak tartışmaların bir sonraki seçim dönemine sarkması beklenebilir. Yüksek Mahkeme yargıçlarının vereceği karar, sadece mevcut yönetim için değil, aynı zamanda gelecekteki başkanlık yetkilerinin sınırlarının belirlenmesi açısından da emsal teşkil edecek.